Giỏ hàng

Dệt may, da giày gặp khó khăn tài chính kép

 

Với việc nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) sắp được ký kết, Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) không ít cơ hội đang mở ra cho các DN trong nước, nhất là DN dệt may, da giày.


Song trên thực tế, nhiều DN trong lĩnh vực này đang gặp khó khăn kép về mặt tài chính khi vừa phải đầu tư thay đổi chuỗi cung ứng vừa phải gánh thêm một khoản chi phí nữa bởi thời điểm tăng lương tối thiểu dự kiến đang đến gần.

Nguồn cung khó khăn

Bên cạnh mặt tích cực mà các FTA mang lại thì các ngành hàng trên cũng đối mặt với những thách thức lớn, nhất là sự cạnh tranh khốc liệt về nguồn cung ứng nguyên vật liệu. Nhiều DN trong lĩnh vực dệt may, da giày cho rằng, họ sẽ gặp nhiều thách thức khi TPP có hiệu lực bởi theo quy định của TPP, chỉ khi sử dụng nguyên liệu từ các nước trong khối TPP thì mới được giảm thuế, mà khó khăn lớn nhất là nguồn nguyên liệu nội địa cung cấp cho dệt may, da giày chưa đáp ứng được mà phải NK.

Theo thống kê của Hiệp hội Da- giày- túi xách Việt Nam, tính chung 9 tháng đầu năm 2015, kim ngạch NK nhóm hàng nguyên phụ liệu dệt, may, da, giày của cả nước đạt hơn 3,4 tỉ USD, tăng 9,09% so với cùng kỳ năm 2014. Trong 9 tháng đầu năm 2015, Việt Nam NK nhóm mặt hàng này chủ yếu từ Trung Quốc với hơn 1,3 tỉ USD, chiếm 35,5% trong tổng kim ngạch NK nhóm hàng này của cả nước, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm trước đó.

Nguyên liệu trong ngành dệt may, da giày của Việt Nam hiện phụ thuộc lớn vào phía Trung Quốc, trong khi Trung Quốc lại không thuộc TPP. Nếu phải NK nguyên phụ liệu từ các nước khác trong TPP thì không một nước nào có thể cạnh tranh với Trung Quốc về giá. Bởi vậy việc đầu tư cho sản xuất nguyên phụ liệu là vấn đề bức thiết. Hiện đã có khá nhiều DN tích cực chuẩn bị đón đầu TPP bằng việc sớm đầu tư sản xuất nguyên phụ liệu đáp ứng nhu cầu sản xuất như: Tập đoàn Dệt may Việt Nam, Công ty 32, Công ty Giày Tuấn Việt, Công ty giày Gia Định,…

Đại diện Công ty Giày Gia Định cho biết, Công ty đã đầu tư một cụm công nghiệp sản xuất nguyên phụ liệu tại tỉnh Bình Dương và đã đi vào khai thác từ tháng 4-2015. Đến nay tỷ lệ nội địa hóa của Giày Gia Định đạt 60% và còn cung cấp được một số lượng lớn nguyên phụ liệu cho các DN khác. Tuy nhiên, theo đại diện công ty, khó khăn lớn nhất của các DN da giày khi đầu tư vào sản xuất nguyên phụ liệu là tài chính. “Hiện nay hầu như các DN vẫn phải ‘tự bơi’ do chưa có chính sách ưu đãi cho DN đầu tư sản xuất nguyên phụ liệu da giày. Với những DN vừa và nhỏ thì khó có đủ tiềm lực tài chính để đầu tư khi mà chưa có ưu đãi về đất đai, thuế và lãi suất”, vị này cho hay.

Còn đối với các DN dệt may, bên cạnh việc xoay xở vốn thì vấn đề địa điểm để đầu tư các nhà máy dệt, nhuộm cũng gặp khá nhiều khó khăn do những tác động đến môi trường. Theo ông Lý Hoàng Nguyên, Giám đốc Công ty TNHH Nguyệt Nhân, để đầu tư một nhà máy nhuộm phải mất 10 ha đất và đòi hỏi một số vốn lớn, ít nhất cũng khoảng 15-20 triệu USD. Bên cạnh đó, việc in, nhuộm hoàn tất lại liên quan đến vấn đề môi trường, hóa chất thải ra cần phải có hệ thống xử lý nước thải. Đối với một DN vừa và nhỏ thì vượt quá tầm. “Bên cạnh đó, ngành dệt cũng chịu rủi ro cao, chi phí lớn. Chẳng hạn, dệt phụ thuộc vào giá bông, mà giá bông NK lên xuống thất thường, sản xuất ra sợi có tiêu thụ được không? Hay in, nhuộm phải qua nhiều công đoạn, khiến các DN ngại không muốn làm”.

Hiện nay, chỉ một số ít DN quy mô lớn và DN FDI là có các dự án nguyên phụ liệu nhằm đón đầu hiệp định TPP. Trong khi các DN dệt may, da giày Việt Nam chủ yếu là DN quy mô nhỏ, vốn ít nên việc đầu tư cho các dự án cung ứng nguyên liệu còn rất nhiều khó khăn.

Tăng lương – tăng gánh nặng 

Song song với vấn đề tìm và đầu tư nguồn cung, tiền lương tối thiểu đang là vấn đề đáng lo ngại của các DN dệt may, da giày. Mới đây Hội đồng Tiền lương Quốc gia đã trình Chính phủ phương án tăng lương tối thiểu vùng vào năm 2016 ở mức 12,4%. Nhận định về vấn đề này, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho rằng: “Mức tăng lương như vậy sẽ là áp lực cho DN dệt may Việt Nam. Có thể toàn ngành dệt may sẽ phải tăng chi phí công đoàn lên trên 450 tỉ đồng, chi Bảo hiểm xã hội lên hơn 6.000 tỉ đồng”.

Ông Nguyễn Xuân Quang, Giám đốc Công ty Cổ phần May 9 Nam Định cho biết hiện Công ty đang đóng bảo hiểm cho người lao động vào khoảng 6-7 tỷ đồng/năm. Nếu tăng lương thì mức chi trả cho bảo hiểm của đơn vị này sẽ tăng thêm khoảng gần 1 tỷ đồng.

 

Theo nhiều DN, nhân công giá rẻ vốn là một lợi thế của những DN sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giày. Tuy nhiên lợi thế này đang mất dần bởi chi phí như Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, phí công đoàn liên tục “đội” lên cùng với lương tối thiểu.   

Baohaiquan.vn